Het principe van snel herstellen bestaat uit het hanteren van alle technieken die ervoor zorgen dat patiënten sneller herstellen van hun ingreep.

Inlichten

Dit start met de patiënten goed in te lichten over de aard van de heelkundige procedure die ze zullen ondergaan.  Op die manier weet de patiënt perfekt wat hem/haar te wachten staat en worden verrassingen zoveel mogelijk vermeden. Informatie verstrekken gebeurt tegenwoordig op verschillende manieren : gesprek met arts of andere hulpverleners, internet, brochures, instructiefilmpjes,…

Atraumatisch opereren

Vervolgens wordt een zo atraumatisch mogelijke manier van opereren gebruikt: waar mogelijk kleine incisies, respekt voor de wonde en de weefsels, niet overbodig spierweefsel kwetsen of losmaken,…  Om dit te bereiken moet men soms gespecialiseerde technieken en instrumenten gebruiken.  In knieprothesechirurgie staat men reeds heel ver op het vlak van “minimaal invasieve”  heelkunde (cfr. artikel Educational Series ESSKA).  Het ultiem voorbeeld van minimaal invasief opereren zijn uiteraard de verschillende artroscopische technieken die tegenwoordig toegepast worden (kruisband- en kraakbeenoperaties, schouderstabilisaties, heupartroscopie,…).

Bewegen

Snel bewegen is eveneens een essentiëel onderdeel van het snel herstellen.  Hier speelt de kinesitherapeut een heel belangrijke rol.  Dankzij hun professionele kennis en ervaring wordt de patiënt tijdens zijn hospitalisatie, maar ook in de revalidatiefaze optimaal begeleid.

Afkoelen

Tenslotte vermelden we het gebruik van afkoelen bij heelkunde op gewrichten en het gebruik van groeifactoren (Platelet Rich Plasma).

Sinds 2005 wordt gebruik gemaakt van gespecialiseerde en computergestuurde afkoeltechnieken.  In onze dienst werd voor het eerst ter wereld gebruik gemaakt van preoperatief afkoelen.  De bedoeling hiervan is de inflammatoire reactie (zwelling, pijn,…) van het lichaam op het chirurgisch trauma te beperken, bloedverlies te beperken door vasoconstrictie en pijn te verminderen (vertragen van de geleiding in de gevoelszenuwen, waardoor minder pijn waargenomen wordt).  Dit laatste is een heel belangrijk gegeven in snel herstel. In het Engels spreekt men van “pre-emptive analgesia”.  Dit betekent dat men probeert het chirurgisch trauma te maskeren voor de hersenen.  Afkoelen draagt hiertoe bij, maar ook perifere of lokale zenuwblokken of onschuldige pijnmedicatie die gegeven wordt vooraleer te ontwaken uit de narcose.  Op die manier wordt vermeden dat patiënten aan hun bed gekluisterd liggen met infuzen, peridurale katheters, blaassonden.

Groeifactoren

Groeifactoren worden geïsoleerd uit bloedplaatjes van vol bloed dat afgenomen wordt bij de patiënt.  Door middel van een centrifugatieproces wordt het  bloedplaatjes rijk en arm plasma afgescheiden.  Deze bloedplaatjes bevatten een grote hoeveelheid groeifactoren die zo bijdragen aan een versneld herstel door in te werken op de bloeding, pijn, wondgenezing,…

Platelet Rich Plasma wordt voor verschillende indicaties gebruikt : op het einde van operaties, bij peesaandoeningen (lokaal geïfiltreerd of om defekt op te vullen),  bij kraakbeenlijden bij jongere patiënten (onder vorm van infiltraties), wonddefecten (diabetes of andere).

Bij de meeste ingrepen wordt tegenwoordig ook gebruik gemaakt van lokale of perifere zenuwblocks.  Hierbij wordt de operatiezone verdoofd en hoeft de anesthesie minder hoge dosissen van centraal werkende pijnstillers (morfine-achtigen) toe te dienen.  Dit maakt de verdoving lichter verteerbaar voor de patiënt en helpt enorm in het snel mobiliseren na de ingreep.

Resultaat

Onder meer met deze maatregelen zijn we er in geslaagd om via een evolutieproces van enkele jaren ingrepen vlotter en pijnlozer te laten verlopen en de patiënten sneller te ontslaan uit het ziekenhuis (met voorbehoud van onvoorziene complicaties uiteraard).  Zo gebeuren voorste en achterste kruisbandoperatie via het dagziekenhuis, blijven knieprothesepatiënten gemiddeld vier dagen in het ziekenhuis en stappen ze onmiddellijk zonder krukken,….